Traject Damsluis - Sluis III

Het traject van de Damsluis bij Appelscha naar Sluis III in het Tjongerkanaal is het meest oostelijke traject. In het begin van de 19e eeuw werd de Opsterlandse Compagnonsvaart vanaf het grensgebied tussen de huidige gemeenten Opsterland en Ooststellingwerf doorgetrokken in de richting van Donkerbroek, Oosterwolde en Appelscha. Tot de tweede wereldoorlog was Appelscha het grootste dorp in de regio.

Het bosrijke Appelscha is van oudsher de pleisterplaats voor onbezorgde uitjes en vakanties vanwege de onweerstaanbare combinatie van natuur en vermaak. Aan weerszijden strekken de natuurgebieden het Drents-Friese Wold en het Fochtelooërveen zich uit, elk met een volstrekt eigen habitat. De Boerestreek met zijn uitspanningen en terrasjes vormt het hart van het recreatiedorp, de talrijke vakantievierders en bootjesmensen van de Turfroute zorgen in de zomermaanden voor een gezellige drukte. Er is, ook voor kinderen, genoeg te doen. In Appelscha is op het adres Boerestreek 23 een Toeristisch Informatiepunt gevestigd.

Op ongeveer 2½ kilometer van de Drentse Hoofdvaart, pal tegen de Drents-Friese grens, bevindt zich de eerste sluis in de bovenloop van de Opsterlandse Compagnonsvaart: de Damsluis. Hier begint ook het uitgestrekte bosgebied dat praktisch aaneengesloten doorloopt tot aan de Drentse dorpen Diever, Vledder en Wilhelminaoord: Nationaal Park Drents-Friese Wold. Zoekt u rust, dan kunt u in dit schitterende bosgebied met zandverstuivingen (de Kale Duinen), heidevelden en vennetjes, fijne wandelingen en fietstochten maken.

De bewegwijzerde Veenwoldsroute (fietsroute, 43 kilometer), voert u door de bossen van Appelscha, langs Oosterwolde en het bekende Fochtelooërveen. Het Fochtelooërveen is een uitgestrekt gebied van ruim 2500 hectare, waarin nog vorming van hoogveen plaatsvindt. Het hart van het hoogveengebied ligt er nog net zo bij als 3000 jaar geleden.

Terug naar de Turfroute: bij de volgende sluis, het Fochteler Verlaat, staat een klein juweel: de gerestaureerde sluiswachterswoning.

De Opsterlandse Compagnonsvaart loopt dwars door Oosterwolde, sinds 1886 de hoofdplaats van de gemeente Ooststellingwerf. Een foldersteunpunt bevindt zich in de Openbare Bibliotheek aan de Quadoelenweg. Vanaf de sluis met de naam Nanningaverlaat is de afstand tot Sluis III in de Tjonger niet meer dan vier kilometer.

Sluis III wordt ook wel de Drie Tolhekkensluis genoemd, naar de buurtschap Drie Tolhekken. Vanaf Sluis III kunt u doorvaren richting Gorredijk, of, via de Tjonger, richting Oldeberkoop en Mildam. Overigens: bij Sluis III staat weer een van die prachtige sluiswachterswoningen die de Turfroute rijk is.